تاكنون دانش روزافزون بشر بدينجا نرسيده است ، كه پاسخى منفى و يا مثبت باينگونه پرسشها بدهد . درست است كه اكنون موشكهاى كيهان‌پيما انسانهائى را از شعاع جاذبهء زمين بالاتر برده تا در نتيجه بكرهء ماه راه يافتند ، و از اين رهگذر تحوّلى بس بزرگ در تاريخ بشريت ايجاد كرده‌اند ، ولى تاكنون نفهميده‌اند كه آيا موجوداتى زنده در كرهء ماه يافت مىشود يا نه . آرى ، بشر تاكنون از همسايهء مجاور خود ( ماه ) كه حق همسايگى هم با او دارد ، در اين‌باره اطلاع درستى ندارد ، تا چه رسد كه از ساكنان ساير همسايگان دوردست كه احيانا ميليونها سال نورى با او فاصله دارند ، خبر داشته باشد ؟ ؟ ولى آيهء گذشته چنان كه اشاره شد پرده از چهرهء اين ابهامات برداشته است كه خدا موجوداتى عاقل در آسمانها و زمين پراكنده : وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ ولى اين پراكندگى هميشگى نيست - نه چنانست كه انسانهاى زمينى هيچگاه نتوانند از موجودات عاقل و غير عاقل آسمانى خبر گيرند - و يا بخانهء يكديگر مسافرت كنند ، گرچه فاصله بسيار است ، ولى قدرت بينهايت خداوندى دورها را نزديك و ناشدنيهاى بشرى را بوقوع مىپيوندد . آرى : وَ هُوَ عَلى جَمْعِهِمْ إِذا يَشاءُ قَدِيرٌ « 1 » .

--> ( 1 ) - گمان برود كه اين جمع تنها مربوط بجهان آخرتست كه تمامى مردگان در صحراى محشر جمع خواهند شد - بلكه بمقتضاى جملهء « و بث فيهما » كه دلالت بر انتشار و پراكندگى دارند - و همچنين باقتضاى فواصل زيادى كه ميان موجودات زمينى و آسمانى است گرد آوردن آنها نيز بر طرف ساختن اين پراكندگى و فواصل زياد است - وانگهى لغت جمع موجودات هرگز در انحصار رستاخيز جهانى نيست - گرچه شامل آن نيز باشد .